خراسان جنوبی

موقعيت جغرافيايي- خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبى، با مساحتى معادل ۹۰۰۰۰ كيلومترمربع در شرق ايران قرار دارد. اين استان از شمال به خراسان رضوى، از شرق به كشور افغانستان، از جنوب شرقى به استان سيستان و بلوچستان، از جنوب غربى به استان كرمان و از غرب به استان يزد محدود مي‏باشد. خراسان جنوبى 4 شهرستان دارد كه عبارتند از: بيرجند، قاينات، سربيشه و نهبندان. براساس آخرين آمار (1375) جمعيت اين استان ۶۰۰۰۰۰نفر برآورد شده است.

 

آب و هوا – خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبى،ناحيه‏اى خشك و گرم است،كه از نظر موقعيت طبيعى به دو منطقه كوهستانى و دشتى تقسيم مى‏شود. مناطق كوهستانى عمدتاً در شمال وشمال شرقى آن قرار دارند، و مناطق دشتى و هموار آن در قسمت‏هاى جنوب، غرب و جنوب‏شرقى قرار گرفته‏اند.   استان خراسان جنوبى جزو ناحيه گرم و خشك محسوب مى‏شود و بيش‏تر نواحى آن اقليمى خشك دارد و تنها نواحى كوهستانى آن از آب و هواى معتدل برخوردار است. آب و هواى استان را مى‏توان به شرح زيرتقسيم بندى نمود:آب و هواى نيمه بيابانى معتدل، كه مناطق شمالى و شمال شرقى استان رادر برمى گيرد. آب وهواى گرم و خشك بيابانى، كه مناطق جنوب و غرب استان را در برمى‏گيرد.بيش‏ترين درجه حرارت استان در تابستان‏ها 40 درجه سانتى‏گراد بالاى صفر و كم‏ترين آن در زمستان‏ها 10 درجه زير صفر است. متوسط بارندگى استان نيز در حدود 200 ميليمتر در سال است.

 

تاريخ و فرهنگ- خراسان جنوبی

خراسان جنوبى در گذشته بخشى از سرزمين قهستان (معرب كوهستان) بود.قهستان در گذشته به ولايات جنوب خراسان اطلاق مى‏شد، كه از شمال شرق تا هرات و از غرب و جنوب تا كويرلوت و سيستان امتداد داشت و مركز آن «قاين» بود.در روايات اساطيرى بناى قهستان را به سام ابن نريمان نسبت داده‏اند و آن را بخشى از قلمرو فريدون پيشدادى مى‏دانند. در اين منطقه روستاهايى با نام‏هاى سلم‏آباد، فريدون، گيو و... وجود دارند كه مؤيد اين روايات هستند.براساس كتيبه‏هاى به جا مانده از دوره هخامنشى و به گفته بعضى از مورخان يونانى، قهستان سكونت گاه قوم ساگارت، از اقوام آريايى بود. هرودوت مورخ يونانى مى‏نويسد: آن‏ها در رديف اقوام شرقى هستند و از سكنه ساتراپ چهاردهم هخامنشيان به شمار مى‏روند.از اواخر قرن پنجم هجرى قهستان به يكى از مراكز مهم فعاليت فرقه اسماعيليه به رهبرى حسن صباح تبديل شد. زيرا از آنجايى كه اين ناحيه از موقعيت مناسب اقليمى و طبيعى برخوردار نبود و مورد بى‏توجهى حكومت‏هاى مركزى بود، براى فعاليت‏هاى فرقه اسماعيليه داراى شرايط مساعدى بود. لذا، بعد از منطقه الموت، قهستان به مهم‏ترين مركز فعاليت اسماعيليان تبديل شد، كه قلمروى در حدود ترشيز (كاشمر) تا نه (نهبندان) را دربرمى‏گرفت.صفويان،كه به امر تجارت اهميت زيادى مى‏دادند،باعث رونق و گسترش تجارت در اين منطقه شدند و همچنين امنيت نسبتاً پايدارى در آن حوالى ايجاد كردند.در آن زمان بيرجند،كه قصبه‏اى بيش نبود به عنوان حاكم نشين قاينات برگزيده شد و خاندان اميريه علم كه خود را به حازم بن خزيمه منتسب مى‏كردند،در رأس آن قرار گرفتند و بعدها در كليه تحولات صفحات شرقى و جنوب شرقى ايران نقش فعالى را ايفا نمودند.خراسان جنوبى تا 1383، بخشى از استان پهناور خراسان بود، ولى در اين سال براساس تقسيمات جديد كشورى، از آن منفك شد و خود مستقلاً به استان مجزايى تبديل گرديد.

 

‎ +۹۸-۲۱-۸۸۰۱۵۱۸۳