کلاچای

کلاچای

یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.
این شهر با جمعیت حدود 50.000 نفر (برآورد ۱۳۸5خ.) در بخش کلاچای شهرستان رودسر قرار دارد. برنج، چای، مرکبات، کیوی، انواع ماهی‌های استخوانی خزر از محصولات این شهر و باغات مرکبات و مزارع برنج، سواحل زیبا و مجتمع ساحلی نگین شمال از چشم‌اندازهای زیبای این شهر است.
کلاچای از دیر باز بعنوان بازار داد و ستد محصولات کشاورزان منطقه بوده و پنجشنبه بازار کلاچای مهمترین بازار محلی شرق گیلان است که در آن مردم از شهرها و روستاهای مجاور از رامسر تا لنگرود به عرضه و خرید و فروش محصولات خود می‌پردازند. شغل اصلی ساکنان آن کشاورزی و صیادی بوده و محصولات عمده آن برنج، چای و مرکبات و کیوی و انواع ماهی است.

موقعیت جغرافیایی:

شهر کلاچــای شمالاً به دریای خزر شرقاً به چابکسر جنوباً به ارتفاعات جنگلهای البرز کوه و رحیم آباد وغرباً به شهرستان رودسر محدود است.این شهر در طول جغرافیایی 18 04 37 و عرض جغرافیایی 57 23 50 قرارداشته و ارتفاع آن از سطح دریا حدود 20- متر میباشد.این شهر ساحلی در 80 کیلومتری شرق رشت مرکز استان گیلان و 25 کیلومتری غرب شهر رامسر قرار دارد.

وجه تسمیه:
به عقیده بعضی از قدیمی ها به علت وجود بازار پر رونق و وفور نعمت به لحاظ تولیدات دامی و پالیزی نما آن طلاچای بوده است.اما برخی آن را کله چه به معنی مرکز بوته های کوچک می دانند. عقاید دیگری نظیر کالاچای(به معنای مرکز صادرات چای از طریق دریا)،قلاع چای(محل قلعه ای در قاسم آباد کلاچای که به منظور دیده بانی و دفاعی ساخته شده است)و...نیز از گوشه و کنار شنیده می شود.
1-نام قدیمی اش شهر ْ پلورود بار ْ بوده که هم اکنون نام بسیاری از معمرین شهر .

پسوندپلرود بار دارند ( دومین رود بزرگ گیلان ) که از ارتفاعات اشکور ( در رشته کوه

البرز ) سرچشمه می گیرد در طی میلیونها سال رسوبات وگل و لای را با خود حمل

کرده و در محل این شهر نشسته و رسوب گذاری نموده است و شهر کلاچای بر روی

بار و رسوبات آن بنا شده است و به همین خاطر ْ پلرودبار ْ نام قدیمی آن است.

(یعنی شهر بنا شده بر روی بار و رسوبات پلرود)

2_ نام کلاچای در واقع همان گل لای جای است (یعنی جای گل ولای ) بدین صورت

که گل ولای رسوب گذاری شده توسط رود خانه پلرود در این محل، سبب نام گلاجای

که بعدها کلاچای شده است.

3_ همچنین نقل کرد ه اند که اسم این شهر قلا جای بوده است یعنی جای قلعه ،

بدین معنی که درعصر صفویه مردم شرق گیلان به خصوص مردم قاسم آباد

( از روستاهای اطراف این شهر ) به دولت صفویه سرباز نمی دادند. و علم طغیان بر

علیه دولت صفویه بر می افراشتند تا اینکه شاه صفوی برای سرکوب این شورشیان

سردارنامی خود بنام شاه نظر را راهی این دیار نمود و شاه نظربا کمک نیروهای

تند خو و ماجرا جویی که با خود آورده بود موفق می شود این شورش راسرکوب کند

و در همانجا باقیبماند که امروزه تعداد زیادی از مردم روستای قاسم آباد را شان نظری

shanazery یا شاه نظریshahnazary می گویند و بنا به دستور شاه نظر بند بن

قاسم آباد قلعه ای به ارتفاع 8 متر بنا می کنند که در واقع محل استراتژی مناسبی

جهت دیده بانی نقاط اطراف خود بود و به راحتی می توانستند ازهر سو تا کیلومتر ها

فاصله را زیر نظر بگیرند و تنها جای مهم و آباد تخت نظر قلعه همان روستای قاسم آباد

و همان مکان قلاع جای بوده که امروزه به کلاچای معروف شده است.

4_ بعضی نیز به غلط آن را کالاچای یعنی ( کا لا چای) گفته اندو چنین می پندارند که

چای را از این شهر ساحلی به روسیه تزاری آن زمان صادر می کرده اند. ولی با توجه به

اینکه کشت چای در ایران از حدود یکصد سال پیش توسط میرزا محمد حسین چایکار

(کاشف السلطنه ) معمول گشت که قدمت یکصد ساله داردچندان صحیح به نظر نمی

رسد زیرا این شهر خیلی پیشتر به این نام موسوم بوده (یعنی کلاچای ) که در آن زمان

خبری از کشت یا صدور چای به خارج نبوده است.

_ اما آنچه مسلم است این است که گل لای جای (جای گل ولای ) صحیح ترین

اسمی بوده که به این شهر داده شده است و بعد ها در طی زمان به

کلاچای تغییر نام داده است.

خاک:
کلاچای دارای خاک شنی و ماسه ای و رسوبات حاشیه رودخانه های پلرود و گزافرود و خشکرود بهترین مکان برای کشت برنج است و برنج منطقه کلاچای بهترین برنج ایران است.

آب و هوا:
آب و هوای کلاچای به لحاظ ساحلی بودن ملایم و مرطوب است و در طول سال کمترین یخبندان را دارد.

شهرداری:
شهرداری کلاچای در سال 1333 افتتاح شد و از آن زمان تاکنون بالغ بر 20 نفر بعنوا شهردار در این شهر خدمت نموده اند.متأسفانه به نسبت خیلی از شهرهای استان و کشور و نظر به قدمت 55ساله تأسیس شهرداری در این شهر و داشتن استعدادهای بالاقوه چندان از رشد کمی و کیفی و امکانات در بخشهای مختلف فرهنگی –بهداشت و درمان-آموزشی—رفاهی و...)برخوردار نبوده است و از این لحاظ مورد کم لطفی مسئولین شهرستان و استان قرار گرفته است. نبود حتی یک بیمارستان و یک دانشگاه و مراکز تفریحی دلیل این ادعاست. ادارات شهر مستقل نبوده و در برخی موارد حتی بصورت نمایندگی هم وجود ندارند و در اکثر موارد به مرور زمان و بطور خودکار و به لحاظ قرارداشتن در شاهراه ساحلی (خط کناره)و فرهنگ بالای مهاجرپذیر بودن رشد نموده است.کم لطفی مسئولین حتی در خصوص محدود کردن پهنه جغرافیایی شهر نیز شامل حال شده بطوریکه دهستان سیاهکلرود واقع در2 کیلومتری شهر به بخش مجاور واگذار شده است.با این وضعیت شهرداری کلاچای جور تمام ادارات دیگر را نیز می کشد و مسئولیت زیادی در این خصوص دارد و زحمات زیادی را نیز با وجود بودجه و درآمد کم جهت رفاه حال شهروندان و توسعه عمومی شهر متحمل شده است.اهمیت به ورزش و باشگاه شهرداری کلاچای و مجتمع تفریحی نگین شمال از این دسته فعالیتها میباشند.
کلاچای دارای چندین کارخانه چای و برنج مبیاشد و مرکز تولیدات فرآورده های دامی و کشاورزی میباشد.این بخش دارای دو دهستان ماچیان و بی بالان بوده و کلاً بالغ بر 85 روستای ساحلی و کوهپایه ای میباشد.

نژاد-قومیت-مذهب-زبان-جمعیت:
نژاد مردم کلاچای از همان نژاد گیل آماردها (شاخه اصلی و مهم از نژاد مادها)هستد که به مرور از نواحی دیلم و اشکور بطرف ساحل کوچ کرده اند.کلاچای بدلیل مهاجر پذیر بودن دارای مهاجرانی از اقوام ترک ، کرد و... دارد که بعلت قدمت سکونت و ازدواجها بسیار کلاچایی محسوب میشوند.
زبان مردم منطقه مخلوطی از فارسی دری ، دیلم و پهلوی قدیم است و ساکنان آن به گیلکی بیه پیش و لهجه کلاچایی تکلم می کنند.
جمعیت این بخش بر اساس سر شماری سال 1385 حدود 50000 نفر میباشد.که تقریباً 10000 خانوار را تشکیل می دهند.

صنایع دستی:
بعلت داشتن آب فراوان و جنگل و چوب بیشتر محصولات چوبی و برخی هم صنایع پوشاک می باشد.نظیر: شانه های چوبی-گوشت کوب-خراطی-قند شکن-انواع داس-انواع لوازم شکار و ماهیگیری-درب و پنجره های چوبی-چوراب و کلاه پشمی-عصا-گلدان و....از سایر صنایع می توان موارد زیر را اشاره کرد؛سفالگری ، نمد مالی ، چادر شب بافی ، حصیر بافی ، طناب بافی ، آهنگری و...

آموزشی و فرهنگی:
قبل از گشایش مدارس اغلب کودکان در مساجد و مکتب خانه ها در نزد ملاهای محلی درس می خواندند که بیشتر جنبه مرثیه و مداحی و تاریخی داشته است.اولین مدرسه (خیام)در سال 1302 در دهستان بی بالان کلاچای تأسیس شد.در سال 1319 در گیل کلایه (مدرسه عنصری) ، در سال 1328 در واجارگاه (مدرسه رضا شاه) و در سال 1335 در کلاچای (مدرسه امیر کبیر)تأسیس گردیدند.
نمایندگی آموزش و پرورش در سال 1343 تشکیل شد و در سال 1377 آموزش و پرورش مستقل منطقه ای به همت و تلاش فرهنگیان و بزرگان منطقه کلاچای شکل گرفت.در این شهر در حال حاضر یک دانشگاه پیام نور و یک مرکز سما دانشگاه آزاد اسلامی دارد.این شهر دارای یک کتابخانه عمومی است که در سال1362 تأسیس گردید و یک سینما که در سال 1348 گشایش یافت.

ورزشی:
از قدیمی ترین ورزشهای مردم منطقه کشتی گیله مردی بوده است که قهرمانان زیادی از این دیار بوده اند و در حال حاضر نیز هر سال تابستان در مکانهای مختلف بین پهلوانهای گیلان و مازندران برگزار و جوایزی به برندگان اعطاء میگردد. کلاچای دارای 6 زمین ورزشی و 4سالن میباشد که با توجه به سیل عظیم مشتاقان ورزش و جمعیت جوان منطقه امکانات محدود جوابگوی نیاز آنها نیست.ورزشکاران و تیمهای ورزشی این شهر در رشته های مختلف دارای مقامهایی در سطح استان و کشور میباشند.نظیر والیبال ساحلی – ورزشهای بومی و محلی – فوتبال – ورزشهای رزمی و...

جاذبه های گردشگری:
از مراکز زیارتی و گردشگری کلاچای میتوان به:
بقاع متبرکه امیربنده بی بالان و ماچیان و سایر امامزاده های شهر و بخش کلاچای
چشم اندازهای طبیعی ساحل زیبای شهر کلاچای
مناظر مزارع برنج کلاچای بخصوص در شش ماهه اول
مناظر باغات چای و مرکبات
جنگل دهقان ماچیان،
ارتفاعات کوهپایه‌ای مناطق جنگلی واجار‌گاه،
جاده واجارگاه به روستای زیبای بزکــویه،
پارک شهر و مجتمع ساحلی و سالم‌سازی نگین شمال و... اشاره کرد.
هتلها و مجتمع های اقامتی:
هتل سپاهان(کلاچــــای، کیلومتر 2 جاده ساحلی کلاچای به رامسر)
هتل ارشیا(کلاچــــای، ابتدای ورودی واجارگاه)
مجتمع اقامتی توریستی نگین شمال