نجف آباد

نَجَفآباد یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.

پیشینه نجف آباد:

این شهر در زمان شاه عباس صفوی در ۳۰ کیلومتری غرب شهر اصفهان تاسیس شدهاست. در دوره صفوی شهر نجف آباد با طرح شیخ بهایی و به پیشنهاد او به عنوان یک شهر جدید احداث شدهاست. در مورد انگیزه ایجاد شهر نجف آباد نظرات مختلف وجود دارد و مشهورترین این قول نذورات و عایدات موقوفات منطقه به وسیله کاروانی از اصفهان به سوی نجف اشرف میرفت که پس از پیمودن ۲۵ کیلومتر از حرکت باز ایستاد و دیگر پیش نرفت شیخ بهایی چاره را در این دید که با اذن شاه عباس محمولات شتران را هزینه بنای شهری کنند به نام نجف آباد وچنین شد که این شهر متولد شد در حاشیه این تاریخچه قصههایی است که از آن میگذریم اما نام نجف آباد موید این نظریات و قول دیگر این است که تولید و گسترش صنایع نظامی که صنعت نجف آباد به تازگی توسط برادران شرلی به ایران آمده بود نیازمند موفقیت جغرافیایی خارج از شهر اصفهان بود و نجف آباد احداث شد تا صنعت گران اطراف آن کشور در این شهر گرد آیند و آمادگی دفاعی صفویان توسعه طلب را از طریق ساخت انواع سلاحهای آتشین افزایش دهند سابقه صنایع دستی ریخته گری و فزونی صنایع ریخته گری نجف آباد در حال حاضر موید این قول است .

نقل شده که شاه عباس صفوی مقداری پول و جواهرات جهت مقبره علی اختصاص داد و تصمیم به ارسال آن به شهر نجف گرفت. با تدبیر شیخ بهایی از خروج این ذخایر از ایران جلوگیری شد و به کمک آن بنیان شهر جدیدی به نام نجفآباد گذارده شد.

نقل قول: راجر سیوری در کتاب خود مینویسد : شاه عباس و طراح اصلی شیخ بهایی با ایجاد شبکههای کامل آبیاری و ارتباطی و بنیان نهادن شهر بازرگانی و پر رونق نجف آباد در ۲۵ کیلومتری غرب اصفهان برای تهیه آذوقه شهر (اصفهان) زیر بنای زراعی استواری برای پایتخت جدید فراهم آورد سابقه تهیه مایحتاج خوراکی اصفهانیها مانند : گوشت و میوه ولبنیات از نجف آباد که اکنون نیز کم وبیش دیده میشود موید این نظریات . اگر قبول کنیم که نجف آباد هر سه نظر فوق صحیح است پندار اشتباهی نیست یعنی از نجف آباد با پولها واجناس باز مانده از سفر نجف اشرف احداث شده و صنعت گران از روایای کشور در آن گرد آمدهاند و شیخ بهایی با ایجاد یک قطب کشاورزی در اطراف مناطق مسکونی به شهر را قابل سکونت وخود کفا کردهاست و یا این وصف که بزرگترین قنات ایران در زمان شاه عباس به نام قنات زرین کمر به طول ۹ فرسخ توسط ایشان ۱۱ جوی بزرگ میشده که این ۱۱ جوی به فاصله چند صد متر از یکدیگر و بصورت موازی غرب تا شرق شهر را طی میکرد و باغهای محاط به شهر را ابیاری میکرد . لازم به تذکر است شمال و جنوب شهر نجف آباد در دو طرف جاده اصلی اصفهان و خوزستان به نام ۵ جوبه و ۶ جوبه نجف آباد نقشه معماری و شهر سازی پیشرفتهای دارد که گفته میشود و نسخ اصلی آن که توسط شیخ بهایی ترسیم شدهاست و در موزه شهر لیسبون پایتخت پرتغال نگهداری میشود . نویسنده کتاب شیخ بهایی در کتاب آینده عشق ذکر کرده که طراحی و معماری و شیوه شهر سازی نجف اباد که بوسیله شیخ بهایی صورت گرفت نه تنها در ان زمان بی نظیر بوده بلکه پس از گذشت قریب به ۴ قرن همچنان مطلوب است . کوچهها و محلات از شیوه و روش بسیار پشرفته علمی پیروی نموده به طوری که هنوز هم رفت و امد در کوچههای عموماً شمالی / جنوبی و شرقی و غربی آن شهر به صورت ساده و راحت انجام میشود . محلات طوری طراحی شده که مشکلات رایج در شهرهای مشابه را ندارد و اصولاً در این شهر درگیریهای قدیمی و محلهای وجود ندارد و طراحی و معماری شهر نجف اباد بیانگر قدرت و دانش بی نظیر شیخ در زمینه شهر سازی و معماری است .