قائنات

قائنات

ماركوپولو در سفرنامه خود از اين شهر به نام «تونوكاين» نام برده است كه اين نام از نام دو شهر بزرگ آن ايالت - قهستان - كه «تون» و «قاين» باشد، گرفته شده است. هم‏چنين در سال 444 ه''.ق ناصرخسرو قباديانى از اين شهر ديدن كرده و از استحكامات شهر و مسجد جمعه آن ياد كرده است .

ايالت قهستان، هم‏زمان با ورود اعراب به ايران، پناهگاه زرتشتيانى بود كه به آن پناه آورده بودند. اين ايالت در دوره سلجوقيان نيز مكانى مناسب براى پيروان مذهب اسماعيليه شد و اسماعيليان قلاع مستحكمى براى دفاع از خود در آنجا بنا كردند.

خوارزمشاهيان به كرات به پيروان اسماعيليه حمله مى ‏كردند، تا اين‏كه در زمان يورش هلاكوخان، اسماعيليه از او شكست خوردند و قهستان نيز در اين حملات ويران گشت .

حمداللّه مستوفى، در قرن هشتم هجرى از مركزيت قاين نسبت به آبادى ‏هاى ديگر قهستان، و هم‏چنين از فراوانى زعفران و ميوه آن گزارش داده است. يكى از مهم‏ترين آثار تاريخى قاين، مسجد جامع است كه از بناهاى قرن هشتم هجرى مى‏ باشد.