سیه چشمه, چالدران

چالدران یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی شمال غربی این استان قرار گرفته است. این منطقه علاوه بر جاذبه های طبيعی و بناهای تاريخی و ديدنی از اهميت تاريخی نيز برخوردار است. چالدران با وسعتي معادل ۵۰۰۰ كيلومتر مربع واقع شده است. ماکو و خوي سرچشمه بين چشمه هاي منطقه چالدران كه در اين قسمت از استان قرار گرفته به علت واقعه جنگ شاه اسماعيل اول با سلطان سليم عثماني اهميت تاريخي دارد. نام سابق سيه چشمه )قره عيني( بود كه طبق روايتي از نام پدر و پسري كه )قره( و )عيني (نام داشتند و اولين ساكنان اين منطقه بودند گرفته شده است. به روايتي ديگر ، نام سيه چشمه از منطقهاي نيمه باتلاقي و چمنزاري بنام قرهبلاغ (سيه چشمه) گرفته شده است. قدمت تاريخي سيه چشمه به حدود پنج قرن ميرسد. آوردگاه چالدران که محل جنگ معروف چالدران بوده در این شهرستان قرار گرفته است. مقبره شيرين و فرهاد نیز از مهم ترين مکان های ديدنی اين شهرستان محسوب می شود. مردم چالدران به کشاورزی، دام داری و بازرگانی اشتغال دارند.

مکان های دیدنی و تاریخی چالدران:

شهرستان چالدران علاوه بر جاذبه های طبيعی و بناهای تاريخی و ديدنی از اهميت تاريخی نيز برخوردار است. آوردگاه چالدران که محل جنگ معروف چالدران بوده و مقبره شيرين و فرهاد از مهم ترين مکان های ديدنی اين شهرستان به شمار می روند.

صنایع و معادن چالدران:

صنایع شهرستان چالدران محدود به صنایع دستی و صنایع کوچک کارگاهی است. این منطقه در مسیر توسعه قرار دارد و هنوز صنعت بزرگ و قابل توجهی در آن دیده نمی شود.

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی چالدران:

نام سابق سيه چشمه «قره عينی» بود كه طبق روايتی از نام پدر و پسری كه« قره» و«عينی» نام داشتند و اولين ساكنان اين منطقه بودند؛ گرفته شده است. به روايتی ديگر، نام سيه چشمه از منطقه ای نيمه باتلاقی و چمن زار به نام قره بلاغ (سيه چشمه) گرفته شده است. سيه چشمه يا چالدران، بين شهرهای خوی و ماكو با وسعتی معادل ۵۰۰۰ كيلومتر مربع واقع شده است. منطقه چالدران كه در اين قسمت از استان قرار گرفته، به علت وقايع جنگ های شاه اسماعيل اول با سلطان سليم عثمانی اهميت تاريخی دارد. مركز این منطقه همان سيه چشمه است كه سابقه تاريخی آن به حدود پنج قرن پیش می رسد. از آثار تاريخی آن، می توان به قره كليسا و مقبره صدرالدين - وزير شاه اسماعيل - اشاره كرد. در پيرامون اين منطقه؛ مقبره يا سكونت گاه صخره ای فرهاد و شيرين قرار دارد كه قدمت آن به دوره اورارتو ها می رسد.

مشخصات جغرافیایی چالدران:

چالدران یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی شمال غربی این استان قرار گرفته است. مرکز شهرستان چالدران در درازای شرقی ۴۴ درجه و ۲۲ دقيقه و پهنای شمالی ۳۹ درجه و ۳ دقيقه و ارتفاع ۱۹۴متری از سطح دريا واقع شده است. اين شهرستان از شمال به ماكو و از غرب به مرز ايران و تركيه و از جنوب به شهرستان خوی محدود می شود. چالدران در منطقه ای كوهپايه ای برافراشته شده و آب و هوای آن معتدل و نيمه مرطوب است. راه سيه چشمه - خوی، به سمت جنوب شرقی به درازای ۸۷ كيلومتر از مسیرهای دسترسی به این منطقه هستند. این مسیر عبوری از ۷ كيلومتری سيه چشمه به صورت راه اصلی به درازای ۹ كيلومتر به سوی مرز بازرگان پيش می رود. راه فرعی سيه چشمه - قره ضياء الدين، به سوی شرق به درازای ۶۵ كيلومتر نیز از دیگر راه های دسترسی به این منطقه است

آثار تاریخی چالدران:

كليساي زورزور(بارون) - سيه چشمه: اين كليسا در مجاورت روستاي بارون در داخل دره رودخانه زنگار قرارداشت كه به منظور پيشگيري از خرابي با دقت بسياري به بالاي كوه منتقل شد اين كليسا به قرن دهم ميلادي تعلق دارد. بناي كليسا طرحي صليب وار دارد و ساختمان آن در نماي خارجي و داخلي سنگهاي تراشدار منظم و بدون بند ملاط دارد. جبهه داخلي آن داراي ۴ تاق باقوسهاي بيضي شكل و ۴ نورگير كوچك در چهار ضلع وگنبدي از نوع عرقچين نيم دايرهاي است كه قسمت بيشتر آن فرو ريخته است.

آوردگاه چالدران - سيه چشمه: آوردگاه چالدران ، يادآور نبرد سهمگين ايران و عثماني ، در شمال شرقي واقع شده است. جريان آن واقعه تاريخي به شرح زير است: سلطان سليم خان عثماني به شاه اسماعيل پيغام داد كه بسياري از شهرها كه در سابق به دولت عثماني تعلق داشت ، اينك در اختيار قزلباش است و بايد به دولت عثماني واگذار شود والا نشانهاي از مخاصمت را نمايان ميسازد. پادشاه صفوي با ۳۰ هزار قزلباش كه به نيزه و شمشير و سپر مجهز بودند با ۲۰۰ هزار قشون عثماني كه به توپ و تفنگ مجهز بودند به نبرد پرداخت. قشون عثماني در اين جنگ ، عليرغم رشادتهاي ايرانيان به پيروزي رسيد. اين جنگ در دهم رجب سال ۹۲۰ هجري قمري روي داده و به جنگ چالدران معروف شده است.

مقبره شيرين و فرهاد - سيه چشمه: اين مقبره صخره اي در دامنه کوهي کنده شده و اتاق هاي سنگي متعددي دارد. قدمت آن به هزاره اول پيش از ميلاد مي رسد و به دوره اوراتويي تعلق دارد.