مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی

آدرس:
میدان عالی قاپو
طریقه رفتن:
خودروی شخصی/ تاکسی/ اتوبوس
زمان:
9 الی 18 به جز ایام تعطیل
مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی

محل استقرار

این مجموعه در بلوار مدرس ، خیابان شیخ صفی الدین اردبیلی، میدان عالی قاپو قرار دارد.

پیشینه

این بقعه یکی از آثار تاریخی مهم شهر اردبیل که به لحاظ معماری و کاشیکاری از شاهکارهای سده هشتم هجری آن اضافه کرد. اهمیت این بنا بواسطه رابطه اش با سلسله خاندان صفوی جلوه گر می شود. پس از شروع حکومت صفویه، به دلیل ارادت شاهان صفوی به جد خود بخش های مختلفی به این مجموعه اضافه شد. این بقعه از بناهای دوران مختلفی تشکیل شده است که شاه تهماسب برای اولین بار انها را به صورت یک مجموعه واحد درآورد. و بعدها شاهان عباسی بناهای مهم دیگری را نیز به آن اضافه نمودند و اصلاحاتی را درآن ایجاد کردند. در دوره شاه عباس اول به دلیل آنکه وی ارادت بسیاری به شیخ صفی الیدن داشت و به کررات به زیارت مقبره شیخ می رفت برای تکمیل و تزئین این بنا کارهی بسیاری انجام داد.

سبک معماری

این بنا از معماری فاخری برخوردار است چرا که در این بنا از چندین رشته هنری مختلف از جمله عالی ترین نوع کاشی کاری معرق،مقرنس و گچ بری کتیبه های زیبا و نفیس، خطاطی خطاطان بزرگ صفوی (میرعماد،میر قوام الدین، محمد اسماعیل و...) منبتهای ارزنده،نقره کاری، تذهیب و طلاکاری، نقاشی و تنگ بری و غیره استفاده شده است.

بنیانگذار و بانی

مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در سال 735 ه.ق. توسط فرزندش صدرالدین موسی بنا شده است.

بخش های مختلف بقعه

- مسجد جنت سرا: این مسجد در سمت چپ سرسرای ورودی قرار دارد. این بنا به شکل هشت ضلعی است و فاقد محراب است. احتمالا این مکان جایی برای انجام مراسم صوفیانه و مجالس سماع بوده است و سنگ میدان یا میدان داشی آن هنوز در این مجموعه موجود است.

- قندیل خانه: این بخش قسمت اصلی بنا است و در دو طبقه رو بروی سرسرای ورودی قرار دارد.

- چینی خانه: این بخش در رواق اصلی قرار گرفته است که به وسیله دو ورودی با دارالحفاظ ارتباط دارد. در دوران صفدیه در این بخش ظروف زرینه، سیمینه و ظروف سفارشی شاه عباس از کشور چین نگهداری می شد.

- آرامگاه شاه عباس: ورودی این ارامگاه از شاه نشین قندیل خانه است. این آرامگاه اتاق کوچکی است که دیوار و سقف آن با رنگهای مختلف و اب طلا و با طرح گل و بته نقاشی و رنگ آمیزی شده است. کاشی ها از نوع لعابدار است که به کاشی گازماگازی معروف است.

- گنبد الله الله: این گنبد در بالای آرامگاه شیخ صفی الدین قرار دارد و در اصل هسته اصلی مجموعه به شمار می رود. نمای بیرونی ان به شکل استوانه ای است و بر روی ان با کاشی فیروزه ای رنگ کلمه الله دو بار نوشاه شده است. ولی قاعده آن هشت ضلعی است که قبر شیخ نیز در آن قرار گرفته شده است.

- حرم خانه: این بخش در ضلع شرقی شاه نشین قندیل خانه قرار دارد و احتمالا به این دلیل نام حرمخانه به ان نهاده شده است که همسر شیخ صفی الدین در آن مدفون است.

- شهیدگاه: این مکان در اصل گورستان عمومی در نزدیکی آستانه بوده که در سال 915 بعد از شکست فرخ یسار توسط شاه اسماعیل اول، اجساد سرداران شیخ حیدر که در جنگ شیروان کشته شده بودند به این مکان انتقال در آن به خاک سپرده شدند.

اهمیت ملی و جهانی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در 15 دی ماه 1310 به ثبت ملی رسید و در 5 تیر 1389 نیز به عنوان یازدهمین اثر ارزشمند تاریخی ایران به ثبت جهانی یونسکو رسید.

جاذبه های گردشگری مجاور به این مکان

حمام ملا هادی و مجموعه بازار اردبیل در 1 کیلومتری و پل یدی گوز (هفت چشمه) در فاصله 2 کیلومتری و آرامشگاه شیخ امین الدین جبرائیل در فاصله 5 کیلومتری این مکان قرار دارد.

/ ایران / اردبیل / اردبیل / جاذبه های اردبیل / مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی